હાલરડું: સંગીતનો પહેલો પાઠ

. 

બાનાં હાલરડાં આજે પણ કાનમાં ગુંજે છે!

મીઠાં મધ જેવાં બાનાં હાલરડાં! શી મધુરપ!

મારાથી નાના બે ભાઈઓ. તેમના બાળપણનો ચિતાર મારી આંખોમાં છે. બા કેવા પ્રેમથી તેમને સાચવતાં!

નાનપણમાં અમે બા પાસે સૂતા. અમારી આંખો ભારે બને તે બાથી છૂપું ન રહે; બા કહે: “જો! રાતની મા આવી!”

અમે પથારીમાં પડીએ અને બા હાલરડાં ગાય.

બાનો પ્રેમાળ સ્પર્શ! કંઠે નીતરતી મીઠાશ!

એક એક સૂર પર પોપચાં ઢળવાં લાગે. જાદૂ છવાતો જાય અને “રાતની મા” ક્યારે આવી જાય તેની ખબરે ય ન પડે!

બા કાનુડાનાં મઝાનાં હાલરડાં ગાતાં. અન્ય કેટલાક પ્રચલિત હાલરડાં ગાતાં. ક્યારેક રામકથા પણ ગાતાં. અમે શાંતિથી સાંભળતા.

આ અમારા સંગીતના પહેલા પાઠ!

ઘણાં હાલરડાં આજે અડધાં પડધાં યાદ રહ્યાં છે. જેમ કે:

 ”સૂઈ જાઓ તમે કાન …..  હાલરડું હુલરાવે જશોદાજી માવડી …”

”હવે તમે નંદજી ગોકુળ સંચરો રે ….જશોદાજી જોતાં હશે વાટ જો ….”

”માડી હું તો કાંઈ ન જાણું … વનરાવનમાં ગાવડી ચારું રે …”

”તમે મારા દેવના દીધેલ છો … “

”રૂડી રામકથા … શુકદેવજી કહે છે રે .. પરીક્ષિત રાયને ….”

 આજે પ્રૌઢાવસ્થામાં તે હાલરડાં યાદ આવે છે.

અડધી સદી ઉપરની જીવનયાત્રામાં હજારો ગીતો સાંભળ્યાં છે; હજારો મુઝિકલ ટ્યૂન્સ સાંભળી છે.

જરા પણ અતિશયોક્તિ વગર કહું: બાનાં હાલરડાંની તોલે કાંઈ ન આવે!

એ ઢાળ, એ આરોહ-અવરોહ, એ સ્વર બાંધણી; તેમાંથી નિષ્પન્ન થતા ભાવવાહી સૂર ….

બધું જ નિરાળું, ભાઈ! બાના હાલરડાંની તોલે સાચે સાચ કાંઈ ન આવે!

વર્ષો પહેલાં રથયાત્રાના દિવસે બાએ નશ્વર દુનિયા છોડી મહાપ્રયાણ કર્યું.

આજે રથયાત્રાનો પવિત્ર દિન. આજે બાની પુણ્યતિથિ.

છલકતી આંખે બાને શ્રદ્ધાંજલિ! શત શત પ્રણામ!

*  *  *  *  *  *  *  *  *  *

બ્લોગપોસ્ટ પર મૂળ પોસ્ટ પ્રગટ થઈ : રથયાત્રા, 27/06/2006