અનુભવિકા

.

બાળપણની એક મધુર સ્મૃતિ લૉ ગાર્ડનની છે.

તે જમાનામાં અમદાવાદમાં લૉ ગાર્ડન બાળકો માટે સ્વર્ગ સમાન હતું. ત્રણ- ચાર મહિને એકાદ વાર શનિવારે કે રવિવારે સાંજે લૉ ગાર્ડન જવાનું. ઘેરથી ચાલતાં જ જઈએ. વીસેક મિનિટમાં દોડતાં-કૂદતાં પહોંચી જઈએ.

ત્યારે સીજી રોડ પર શોપિંગ કોમ્પ્લેક્સનાં આક્રમણ (અને અતિક્રમણ !!!) નહોતાં થયાં નવરંગપુરાનું મ્યુનિસિપલ માર્કેટ તો વર્ષો પછી બન્યું. આખા રસ્તે બંગલા હતા.

તે રસ્તો પણ આજના જેવો ધમાલિયો, ઘોંઘાટિયો ન હતો.

રડી-ખડી મોટરો, થોડાં સ્કુટર્સ, ઝાઝી બધી સાયકલો. કોઈ વાહન તમને ધમકાવતું ધસી ન આવે! મોટેરાંની આંગળી પકડી ટેસથી ચાલો! ફૂટપાથ પર તો બેધડક છૂટા ચાલો. કોઈ ડર નહીં. ખુદ રસ્તો તમને નિર્ભયતાના પાઠ શીખવે!!

સ્વસ્તિક સોસાયટી છોડો એટલે આગળ જતાં રસ્તામાં બે યાદગાર બંગલા આવતાં.

એક બંગલામાં (કદાચ ડો. ગુપ્તાનો બંગલો?) વાઘ જેવો તંદુરસ્ત આલ્સેશિયન કૂતરો હતો. બંગલાના બંધ ગેઈટ પાસે, બહારથી અમે ઝાંકીને તે કંપાઉંડમાં ફરતા કૂતરાને જોયા કરતા. નવાઈ પામતાં! વિદેશી નસ્લના કૂતરાનો આ પહેલો પરિચય.

અન્ય યાદગાર બંગલો તે લાલ બંગલો ઉર્ફે “દિલખુશ” બંગલો (?). આજે પણ ઊભો છે. અમદાવાદ વર્ષોથી આ પ્રસિદ્ધ બંગલાને લાલ બંગલા તરીકે ઓળખે છે. લાલ બંગલો આવ્યો એટલે લૉ ગાર્ડન આવ્યું સમજો. 

બસ, સહેજ આગળ જઈ ડાબા હાથે વળો, એટલે સમર્થેશ્વર મહાદેવનાં દર્શન થાય.

લૉ ગાર્ડન પહોંચો એટલે રાજા. આવી મુક્ત, પ્રસન્ન કરી દેતી જગ્યા ક્યાં મળવાની?

ચોમેર લીલોછમ ગાલીચો! સરસ મઝાની જગ્યા શોધી મોટેરાં ત્યાં બેસી જાય; અમે તેમની પાસે ચંપલ કાઢીને દોટ મૂકીએ. (જી હા, ચંપલ! ત્યારે હજી બાળકોનાં પગ પર “બૂટ-મોજાં” ઓછાં ચઢતાં, સાચું કહું તો, આર્થિક સ્થિતિ પણ એવી નહીં !)

આંખ ઠારતી હરિયાળી હવે પગને ગલગલિયાં કરવા લાગે!

રંગબેરંગી ફૂલછોડને મનભરીને માણો. પચરંગી પતંગિયાં પાછળ દોડો! થોડાં નાનકડાં તળાવો, તેના પર લાકડાના અર્ધ-ગોળાકાર કમાન-આકારના નાના પુલ! પુલ પર રેલિંગ પાસે ઊભા રહી હાથ લંબાવો, તેની છાયા પાણીમાં જુઓ!! આકાશનાં વાદળાંઓનાં પ્રતિબિંબ નિહાળો! મઝા પડી જાય. ક્યારેક પાણીમાં ખીલેલું કમળ પણ જોવા મળી જાય.

આગળ વધો, આવે ફુવારો! નવસર્જિત ભારત દેશની પ્રદૂષણ રહિત તાજી હવામાં લહેરાતાં ફુવારાનાં જળબિંદુઓ તમારા પર તાજગીનો અભિષેક કરે! ક્યારેક પોલિસ બેંડને માણ્યાનું ય ઝાંખું ઝાંખું યાદ છે.

રમી-કૂદી લીધું; હવે દસ-વીસ પૈસાનાં “ચણા-જોર-ગરમ”!!! ઢેર સારી ખુશીઓથી હૃદય ભરાઈ જાય.  પછી, સમર્થેશ્વર દાદાનાં દર્શન કરીને ઊછળતાં-કૂદતાં ઘેર!

જીવનના પાંચ દાયકાઓની દીવાલ વળોટીને પણ મધુર સ્મૃતિઓ બેઠી થાય છે.

દસ-વીસ પૈસામાં માણેલી સાંજની એ ખુશી આજે ય હૈયે મહેકે છે.

અતીતને વળગી રહેવાની વાત નથી; વર્તમાનના અસ્વીકારની વાત નથી. પરિવર્તન સામે ફરિયાદે ય નથી.

પરંતુ આધુનિકતામાં પીસાતાં જીવનમાં બાળપણને ગૂંગળાતું જોઈને દયા આવે છે.

મલ્ટીપ્લેક્સ અને શોપિંગ મોલ્સની ચકાચોંધમાં ભટકતું બાળપણ ક્યારે ય જીવન ભર મહેકતી રહે તેવી ખુશી પામી શકે છે?

.